قدسى را به اكتساب انواع علوم از زنگ شكوك و شبهات خدا - جوئى و حق‌طلبى پرداخت و در عهد [ و ] فرصتى اندك ، خدمتش را در مدارج انواع علوم ترقى بسيار روى نموده در زمان خاقان عليين آشيان به آستان گردون شان نقل مكان فرموده مدتى مديد در درگاه معلى با علماى زمان و دانشوران دوران به سر برده ، خدمتش را با مير فخر الدين سماكى و ساير دانشمندان عتبهء اقبال ، مباحثات و مناظرات دست داد و روز بروز ابواب فيوضات غيبى و عوارف لاريبى بر روى ذهن وقادش مىگشاد تا در علوم معقول و منقول ، يگانهء عهد و سرآمد روزگار گرديد و در مدت حيات كه در زمان خجسته و عهد فرخندهء خاقان رضوان مكان امتداد يافت پيوسته پرتو انوار فضايل و كمالاتش چون آفتاب تابان بر ساحت آمال عارجان معارج كمال ، درخشان بود و لمحه‌اى از مطالعه و مباحثه و لحظه‌اى از افاده و درس و بحث نمىآسود تا رفته رفته كار روزگار فرخنده - آثارش در اعلاى معالم دين مبين [ 89 ] و احياى مراسم ملت مستبين به جائى رسيد كه مصنفات جنابش در اكثر علوم ، ماحى آثار علماى سلف گرديده مسند نشين سرير اجتهاد شد و تصانيف معتبره در تفسير و حديث و طب و حكمت و كلام و فنون رياضى - بنا بر آن كه در علوم مذكوره بالا نشين بزم امتياز بود - بر صحيفهء روزگار به يادگار گذاشت و لآلى متلالى و جواهر زواهر كه در انواع علوم از آن بحر ذخار عواطف بر بساط ظهور و اظهار پايدار مانده بدين تفصيل است : سدرة المنتهى مشتمل بر تفسير كتاب كريم و توضيح وافى كتاب كافى صراط المستقيم راهنما به ادراك مسائل حكمى ، افق المبين مشرق مهر منير مطالب كلامى ، ايقاضات انتباه بخش از خلق اعمال ، ديگر ايماضات و عيون المسائل ، و ضوابط الرضاع ، و حاشيه بر شرح مختصر اصول ، و خلسهء ملكوتيه ، و سبع شداد ، و رسالهء عسر و يسر ، و چند رساله و كتب ديگر از جامه خانهء ذهن وقاد آن حضرت ، كسوت ظهور پوشيده و بسيارى از آنها لباس نامى در اين مختصر در بر ندارند . و قوت حافظهء آن گنجور گنجينهء معارف به